Kabızlık yani diğer adıyla peklik toplumda erişkin nüfusun yaklaşık yarısının zaman zaman % 20-30 kadarında sürekli yaşadığı bir sorundur. Daha seyrek olmakla birlikte çocuklarda hatta bebeklerde bile görülmektedir. Doğru yaklaşımla tümüyle çözülebilir bir sorundur. Bağırsağı yeniden eğitmek kalıcı çözümdür.

Kabızlık

Kabızlık Nedir

kabizlikGenellikle dışkılama sayısıyla birlikte düşünülür ancak doğrusu dışkının kıvamıdır, üç günde bir bile çıkılsa dışkı kıvamı normalse kabızlıktan söz edilemez. Eski tarifiyle dışkının camcı macunu kıvamında olması gerekir ama yeni tanımlamada hastanın çıkarmak için fazla ıkınması gerekecek kadar sert olması kabızlığın teşhisi için yeterlidir. Yani günde iki defa yada iki günde bir defa çıkması bu tanımlamayı değiştirmez. Önemli olan rahat dışkılayacak kıvamda bir dışkının olup olmamasıdır.

Kabızlık Nedenleri

İki guruba ayrılabilir

1-Doğumsal nedenler

2-Sonradan edinilen nedenler

Doğuştan Kabızlık Nedenleri

Bağırsak Tembelliği

kabizliga-iyi-gelen-gidalarBağırsaklar ince ve kalın olmak üzere iki yapıdadır. İnce bağırsaklar kalp gibi herkeste belli bir ritimle genellikle on dakikada bir kasılır bu sebeple kabızlığın nedeni olarak ince bağırsaklar düşünülmez. Kalın bağırsak ise kişiden kişiye değişmekle birlikte 20 dakikada bir kasılacağı gibi 4 saatte bir de kasılabilir. 20 dakikada bir kasılan kişilerde her gün yada günde iki defa dışkılama olurken 4 saatte bir dışkılayanlarda 5-6 günde bir dışkılama ihtiyacı olur. İşte kabızlıkta en önemli sebep budur. Kalın bağırsak dışkının suyunun emildiği bölgedir ve emilen su miktarı dışkı kıvamında en etkili faktördür. Sıvının emilmesi kalın bağırsakta kalış süresine bağlıdır. Bağırsak tembelliği olanlarda yani seyrek kasılanlarda ciddi düzeylerde kabızlıkla karşılaşırız. Tek tedavisi bağırsağın yeniden eğitilerek daha sık çalışmasını sağlamaktır.

Bağırsağın Uzun Olması Bazı kişilerde kalın bağırsak doğuştan uzundur, genetik yapıdan kaynaklanır. Dışkının bu kadar uzun mesafeden geçişi suyunun daha fazla emilmesine neden olur va peklik ortaya çıkar. Anatomik bir sorun olduğu için tedavisi de farklıdır. Seyrek görülen bu duruma doliko kolon denir.

kabizlik-nasil-gecerSonradan Olan Kabızlık Yaşam biçimi, dışkılama alışkanlığı ve beslenme kültürüyle ilgilidir. En sık rastlanan etken beslenme düzeni ve alışkanlıklarıdır.

Yaşam Biçimi; Hareketsiz yaşam sürenlerde sindirim sistemi hareketlerinin de yavaşladığı düşünülmektedir, hareketin azalması dışkı içindeki sıvının daha fazla emilmesine neden olabilir be da kabızlıkla sonuçlanır. Çok öne çıkarılsa da sebepler arasında en az etkili olandır, genellikle birlikte başka sebepler de vardır.

Dışkılama Alışkanlığı Bazı kişiler titizlikleri sebebiyle dışkılama isteği gelse de “evden başka yerde tuvalete gitmeme” kötü davranışı sonucu dışkısını bekletir ve katılaşma olur. Benzer şekilde otobüs şoförü, öğretmen, uzun ameliyatlara giren ekip üyeleri de işleri gereği dışkılarını beklettiği için aynı şekilde sorun yaşayabilirler.

Beslenme Kültürü Bağırsağın motoru yani çalıştırıcısı içerisindeki madde miktarıdır yani ne kadar doluluk olursa o kadar iyi ve sık çalışır. Bunun miktarını belirleyen şey tüketilen gıdadaki lif yani posa miktarıdır. Ne kadar az posalı beslenilirse sorun o kadar büyük olur. Daha çok sebze ve meyve tüketmeyen kişilerin yaşadığı sorundur.

Kabızlık Çözümü

Tedavisi sebebe yönelik olmalıdır. Ameliyatla kabızlık tedavisi sadece doliko kolon yani uzun bağırsağı olanlarda uygulanan ağır bir tedavi seçeneğidir ve seyrek ihtiyaç duyulur.

Bağırsak Tembelliği Çözümü En doğru yaklaşım posalı gıda tüketimidir. Ne kadar posa tüketilmesi gerektiği kişiden kişiye çok değiştiği için sorun yaşayan kişi giderek artan bir şekilde posa tüketimini artırmalıdır. Öncelikle günlük tüketilen sebze ve meyve miktarı artırılmalıdır. Çok artırılmasına rağmen düzelmiyorsa bu durumda en etkili posa olan kepek tüketilmelidir. Beslenme konusu konunun sonunda ayrıntılı yazılmıştır.

Dışkılama alışkanlığı normale getirilmelidir. Nerede olunursa olunsun ihtiyaç halinde gidilmeli asla bekletilmemelidir. Sabah kahvaltıyı evde yapıp kahvaltıdan sonra tuvalete gitmeyi alışkanlık haline getirip bunu bağırsaklara öğretmelidir. Tuvalete tam ihtiyaç olduğunda girilmeli ve sadece ilk kısım çıkarılıp hala ihtiyaç varmış gibi gelse dahi tuvalet terk edilmelidir. Asla daha fazla çıkarmak için çabalamamalıdır.

Kabızlıkta Ne Yenir

diski-sertlesmesiAslında olayın özü yemektir ve şöyle bir yol izlenebilir; Genel anlamda sıvı tüketimi artırılmalıdır bu su, çay veya başka bir sıvı gıda olabilir ancak tek başına sıvı artışı sorunu çözemez. Var olan yeme alışkanlıklarında sebzenin miktarı artırılmalı ve özellikle akşamları meyve tüketilmelidir. Ekmek olarak sadece kepekli ekmek yenmelidir. Bunlarla istenilen sonuç elde edilemediyse tüketilen sebze ve meyve miktarı giderek artırılmalıdır. Hala çözüm bulunamadıysa o zaman ek olarak kepek tüketilmelidir. Bu konuda en etkili posa kepektir. İneklere verilen kepekten (iri parçacıklı olması daha iyidir) her akşam bir su bardağı kepek süt, ayran, yoğurt çorba gibi gıdalara karıştırılarak yenmelidir. Yine yetersiz kalıyorsa yani dışkının kıvamı normale getirilemediyse bu bir bardak kepek 2-3 bardağa veya daha fazlasına çıkarılabilir. Uygun miktar yakalanıp aralıksız 2-3 ay kullanılması durumunda bağırsağın hareketlenmesini kalıcı olarak artırması sorunun kalıcı çözülmesi anlamına gelir ki en doğru yaklaşım budur.

Kabızlık İçin Şifalı Bitkiler

İlaç gibi kullanılan yani yukarıdaki bitkisel çözümlerden farklı şekilde alınabilen tek bitki sinemaki otudur. Sinemaki otunun bağırsak hareketlerini artırma etkisi vardır. En kolay kullanım şekli çayını demleyip içmektir ancak dozu iyi ayarlanamazsa ishal yapabilir. Eczanede reçete ile satılan ilaçların bir kısmı sinemaki otunun tozundan imal edilmektedir. Doğal bir çözüm gibi görünse de kesinlikle doğal bir çözüm değildir. Kullanırken sorun giderilir ama unutulduğu gün yada bırakıldığında eskisinden daha beter kabızlığa neden olabilir. Aynı durum benzer ilaçlar için de geçerlidir.

Kabızlık İlacı

Sinameki otundan elde edilenler yine buna benzer hareketi artıran ilaçlar vardır ve alındığında karın ağrısı yapmak dışında yan etkileri yoktur. Sürekli kullanılması durumunda onsuz dışkı yapılamaz hale gelebildiği için bunlar en son çare olarak düşünülmelidir.

Bunlardan farklı olarak emilmeyen şeker içeren dupalac, normolak gibi şurup şeklinde alınan ilaçlar vardır. Bunlar doğala daha yakındır. Emilemeyen şeker dışkıda köpürme yapar ve kabızlığı çözer ancak kalıcı etkileri yoktur.

Bebeklerde Kabızlık

Bebek dışkılayamaz dışkılayamadığı için daha da kabızlaşır ve rahatsız ettiği için sürekli ağlar. Ek gıdaya geçildiyse erişkinlerde önerildiği gibi sebze meyve püre halinde verilebilir. Ek gıdaya geçilmediyse yukarıda bahsedilen emilmeyen şeker içeren duphalac normolak gibi şuruplar kullanılabilir, belirlenmiş hiçbir yan etkisi olmadığı için bebeklerde de güven kullanılabilir. Kullanılacak miktar sorun çözülene kadar artırılabilir.

Kabızlığın Neden Olduğu Hastalıklar

Makat hastalıklarının hepsinin oluşumunda kabızlığın etkisi az veya çok vardır. Makat çatlağından bağırsak kanserine kadar tüm hastalıkların oluşumunda etkisi vardır. En fazla neden olduğu hastalıkların başında makat çatlağı gelir ki neredeyse % 95 kabızlıktır. İkinci sırada hemoroid (basur) gelir. Buraaki etkisi direk değildir ıkınmaya neden olarak hemoroid oluşmasına neden olur.

Doktorunuz Sorun & Öğrenin

“Kabızlığa ne iyi gelir?” Yazısında Yorum Yok

kodok